Articles

หนังสือหายาก


หนังสือหายาก ศูนย์ฯ มีหนังสือหายากอยู่จำนวนหนึ่ง แม้จะไม่มากนักเมื่อเทียบกับที่อื่นๆ แต่ก็มีคุณค่าควรแก่การถนอมรักษาไว้ เป็นสมบัติของชาติ และเผยแพร่ให้คนทั่วไปได้มีโอกาสได้เห็นได้ใช้ ด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศสมัยใหม่ ทำให้ไม่ยากที่จะเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ในรูปแบบดิจิตอล แต่สิ่งที่ยากที่สุด คือการทำนุบำรุงรักษา ซึ่งต้องใช้งบประมาณ เครื่องมือ บุคลากรที่มีทักษะพิเศษ อย่างไรก็ตาม ศูนย์ฯ ได้เริ่มจัดการแปลงผันและนำขึ้นให้มีบริการบ้างแล้วอย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่เพื่อความสะดวกของผู้เข้าใช้เว็บไซต์ของศูนย์ฯ ที่สนใจเรื่องราวของหนังสือเก่าหายากนี้ศูนย์ฯ ได้รวบรวมรายชื่อของหนังสือหายาก รวมไว้ในที่เดียวกัน แต่เพื่อเป็นการให้เกียรติและเคารพในความเป็นเจ้าของผลงานดิจิตอลเหล่านั้น ศูนย์ฯ จะทำเพียงการเชื่องโยงไปยังฉบับเต็มของแหล่งเจ้าของเดิม

ศูนย์สารนิเทศมนุษยศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หนังสือหายากของศูนย์สารนิเทศ มนุษยศาสตร์ ส่วนหนึ่งรวบรวมจากหนังสือที่เป็น ของศาสตราจารย์รอง ศยามานนท์  พระองค์เจ้าเปรมบุรฉัตร  ศาสตราจารย์ ม.ร.ว.แสงโสม เกษมศรี  ซึ่งบริจาคให้เป็นสมบัติของห้องสมุดคณะอักษรศาสตร์ ตั้งแต่ก่อน ปี พ.ศ. 2527 บางเล่มมีลายมือของเป็นเจ้าของ อีกส่วนหนึ่งเป็นหนังสือที่เนื้อหามีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรมไทย ภาษาและวรรณคดีไทย ทั้งที่ได้รับบริจาคและจัดซื้อกรณีเป็นหนังสือที่จัดพิมพ์ในโอกาสสำคัญต่าง ๆ และพิจารณาตามลักษณะของหนังสือหายากจากตำราของ รศ.อัมพร ทีขะระ เรื่อง "ห้องสมุดหนังสือหายาก" เช่น เป็นหนังสือที่พิมพ์จำนวนจำกัด ใช้ตัวพิมพ์พิเศษ มีภาพสวยงาม เย็บเล่มเข้าปกอย่างประณีตโดยใช้วัสดุมีค่า เช่น ผ้าแพร ผ้าไหม  หรือเป็นหนังสือที่พิมพ์โดยใช้ภาษาไทยยุคจอมพลแปลก พิบูลสงคราม ระหว่าง พ.ศ. 2484 - 2488

ศูนย์วิทยทรัพยากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หนังสือ หายากของศูนย์วิทยทรัพยากร เป็นหนังสือจากห้องสมุดส่วนพระองค์ในพระบรมวงศานุวงศ์ และพระญาติพระวงศ์ เช่น สมเด็จพระบรมวงศ์เธอกรมพระจันทบุรีนฤนาถ และพระเจ้าบรมวงศืเธอ กรมหมื่นพิทยลา๓พฤติยากร เป็นต้น ที่พระราชทาน ไว้ตั้งแต่เมื่อเริ่มตั้ง มีเอกสารต้นฉบับตัวเขียน ราชกิจจานุเบกษาตั้งแต่ฉบับแรก - พ.ศง 2487 หนังสือพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จ พระมงกูฏเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นต้น ศูนย์ได้เริ่มแปลงผันเป็นดิจิทัล เพื่อสะดวกแก่สนใจทั่วไปเข้าศึกษาได้

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร
ปี 2534 มหาวิทยาลัยศิลปากรได้เริ่มโครงการจัดตั้งศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในวโรกาส ที่ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๓ รอบ ในปี พ.ศ. ๒๕๓๔ด้วยพิจารณาเห็นว่าสาขาวิชา มานุษยวิทยาและศาสตร์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ ประวัติศาสตร์ ภาษาศาสตร์ โบราณคดี ประวัติศาสตร์ศิลปะ ฯลฯ ล้วนเป็นที่ทรงสนพระทัยและทรงมี ความเชี่ยวชาญ อีกทั้งยังเคยทรงมี พระราชปรารภว่าประเทศไทยควรจะมี ศูนย์ข้อมูลทางด้านนี้ เพื่อให้บริการแก่นักวิชาการและผู้สนใจทั่วไป

รัฐบาลได้อนุมัติงบประมาณจัดตั้งขึ้นโดยมีภารกิจหลักเป็นศูนย์ข้อมูลที่ใช้ระบบเทคโนโลยี สารสนเทศที่ทันสมัยในการ จัดเก็บรวบรวมข้อมูล เพื่อเผยแพร่และให้บริการข้อมูลและข้อมูลสนเทศ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาค้นคว้าของนักวิชาการ นักศึกษา นักเรียน และประชาชนทั่วไปคัดเลือกหนังสือและเอกสารสิ่งพิมพ์โบราณที่มีคุณค่า พ้นลิขสิทธิ์แล้ว หาอ่านได้ยาก  มานำเสนอในรูปแบบที่อ่านง่าย ค้นง่าย ใช้สะดวก สำหรับบริการนักค้นคว้า และผู้สนใจทั่วไป  เราเริ่มหารือเรื่องนี้มาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ๒๕๕๐ และเปิดให้ใช้บริการครั้งแรก ในเดือนตุลาคม  ๒๕๕๑

หนังสือหายากของศูนย์ จะคัดเลือกที่หนังสือโบราณทรงคุณค่า ที่หมดลิขสิทธิแล้ว หาอ่านได้ยาก โดยนำเสนอหนังสือวชิรญาณ เป็นชุดปฐมฤกษ์