Articles

ไทพวน
 


ชื่อชนชาติ

ไทพวน (Tai Phuen)

ชื่อที่ใช้เรยกตนเอง

ชาวไทพวน

แหล่งที่อยู่อาศัย

ชาวไทพวนตั้งถิ่นฐานอยู่ในแคว้นเชียงขวางหรือบริเวณที่ราบสูง ในประเทศสาธารณรัฐธิปไตยประชาชนลาว  มีอาณาเขตติดต่อกับญวน ได้ชื่อว่าพวน เพราะเชียงขวางมีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่านพื้นที่ ชื่อแม่น้ำพวน
จำนวนประชากร 12,520 คน
วิถีชีวิต ชาวพวนมีนิสัย รักความสงบ ใจคอเยือกเย็น มีความโอบอ้อมอารี ยึดมั่นในศาสนา รักอิสระ มีความขยันขันแข็งในการการประกอบอาชีพ เมื่อว่างจากการทำไร่ทำนาก็จะทำงานหัตถกรรม คือ ผู้ชายจะสานกระบุง ตะกร้า เครื่องมือหาปลา ส่วนผู้หญิงจะทอผ้า ซึ่งรู้จักกันแพร่หลายในปัจจุบันคือ ผ้ามัดหมี่ลพบุรี  ปัจจุบันชาวพวนในแต่ละจังหวัดยังคงสภาพความเป็นสังคมเกษตรกรรม ยังมีความผูกพันกัน แน่นแฟ้นในหมู่ชาวพวน และมีความสัมพันธ์อันดีกับชาวไทยกลุ่มอื่น ทั้งยังคงพยายามรักษาประเพณี วัฒนธรรมของเผ่าพันธ์อย่างดีแต่เพราะความเจริญก้าวหน้าทางวัตถุ และสภาพสังคม เศรษฐกิจ ที่เปลี่ยนไป ทำให้วิถีชีวิตของชาวพวนเปลี่ยนไปจากเดิมบ้าง เช่น ภาษาพูด คนหนุ่มสาวจะนิยมพูดภาษาไทยกลาง แม้จะอยู่ในหมู่เดียวกัน หรือประเพณีพื้นบ้านบางอย่างก็มีการปรับปรุงให้สอดคล้องกับสภาพสังคมและเศรษฐกิจ เช่น แต่เดิมประเพณีใส่กระจาด ประเพณีเทศน์มหาชาติ จะจัดทำทุกปี นอกจากนี้คนไทพวนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนาเป็นหลัก  ในเรื่องความเชื่อชาวไทพวนยังมีวัฒนธรรมประเพณี ความเชื่อ ตลอดจนวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ดังจะเห็นได้จากคนไทพวนที่ยังดำรงรักษาระบบความเชื่อบางอย่างที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ครั้งบรรพชน โดยเฉพาะลัทธิการนับถือผี ทั้งที่เป็นผีเมือง ผีบ้าน ผีบรรพบุรุษ ที่ต้องมีพิธีเซ่นไหว้ซึ่งเรียกว่า "เลี้ยงผี" ดังที่ปรากฎใน "พงศาวดารเมืองพวน"
การแต่งกาย ผู้ชายชาวพวนนุ่งกางเกงขาก๊วย สวมเสื้อม่อห้อม มีผ้าขาวม้าเคียนเอว ถ้าไปในงานพิธีทำบุญหรือถ้างานมงคลสมรสจะใส่เสื้อขาวสตรีชาวไทพวนใส่เสื้อจีบรอบอกมีแขนควบ (เรียกเสื้อคอกระเช้า) เมื่ออยู่กับบ้านปกติ นิยมห่มสไบเมื่อไปในชุมชนหรือไปวัด ถ้าไปในงานพิธีจะสวมนอกเป็นเสื้อคอกลมแขนกระบอกตัด 5 ตะเข็บ  โดยทั่วไป สตรีที่เป็นโสดกับสตรีที่แต่งงานแล้วจะแต่งตัวต่างกัน สตรีโสดจะนุ่งซิ่น (ทอหรือมัดหมี่) ทีชายซิ่นจะต่อตีนซิ่นสวยงาม สตรีที่มีสามีแล้วจะต่อตีนซิ่นเช่นเดียวกันเป็น